Bardzo ważne jest wówczas utrzymywanie prawidłowego poziomu nawodnienia organizmu dziecka. Biegunka przewlekła trwa dłużej niż 2 tygodnie i może być związana m.in. z alergią pokarmową, zespołem jelita drażliwego, zaburzeniem motoryki przewodu pokarmowego, zaburzeniami odporności czy stresem. Jeśli biegunka z towarzyszącym upośledzeniem przyrostu masy ciała dziecka (ew. także odwodnieniem) utrzymuje się przez >4–6 tygodni, a nie wykryto innej przyczyny – zwłaszcza gdy dodatkowo występuje uporczywy wyprysk skórny niereagujący na leczenie, a w wywiadzie rodzinnym stwierdzono przypadki ciężkich niedoborów odporności u 05.12.2014. Zobacz także. Przyczyny nawracających biegunek Około 2 lat temu wykonałm badania - kolonoskopię i ogólne badania kału, krwi, moczu, ale wszystkie wyniki były prawidłowe, stolce są czyste bez krwi i ropy. Od tygodnia mam silną biegunkę, straszny ból brzucha, który po wypróżnieniu ustaje. Ile trwa biegunka u dorosłych. Biegunce mogą towarzyszyć takie objawy jak ból brzucha, nudności, wymioty, osłabienie organizmu, gorączka czy odwodnienie. Zazwyczaj biegunka pojawia się nagle i ustępuje po 2-3 dniach. Zdarza się jednak, że może mieć charakter przewlekły i utrzymywać się bardzo długo – nawet do paru miesięcy. . Tajemnicza choroba u dzieci. Jakie objawy powinny zaniepokoić rodziców? Na świecie pojawiają się kolejne przypadki tajemniczej choroby. Groźny wirus dotarł także do Polski. Dolegliwość dotyka przede wszystkim maluc... Biegunka u niemowlaka stresuje rodziców. Jak sobie z nią radzić? Co podać, żeby odbudować mikroflorę jelit dziecka? Kiedy nasze dziecko dostaje biegunki, trzeba zareagować jak najszybciej. Należy przede wszystkim zadbać o to, żeby się nie odwodniło, a także... Biegunka u niemowlaka - jak reagować? Objawy, przyczyny i leczenie Biegunka u niemowlaka może być niebezpieczna, ponieważ prowadzi ona do odwodnienia malucha. Biegunka może być spowodowana co najmniej kilkoma... Można dwa razy zakazić się tym samym rotawirusem? Fakty i mity na temat rotawirusów Rotawirusy są jedną z głównych przyczyn ciężkich biegunek u niemowląt i małych dzieci. Przebieg infekcji jest tak gwałtowny, że często prowadz... Biegunka u niemowlaka - jakie działania powinni podjąć rodzice? [objawy, przyczyny, leczenie] Biegunka u niemowlaka może być niebezpieczna dla zdrowia, ponieważ szybko prowadzi do odwodnienia. Dolegliwość może występować dość często z... Rotawirusy u dzieci i dorosłych. Co trzeba wiedzieć? Rotawirusy są najczęstszą przyczyną ostrych biegunek u niemowląt i małych dzieci. Choć zakażenie nimi jest łatwe do wyleczenia, bywa... Adenowirus - dla kogo stanowi śmiertelne zagrożenie? Adenowirus nie jest zjadliwym wirusem, którego powinien się bać każdy zdrowy człowiek. Jest powszechny, przenosi się najczęściej jako "choroba... Dieta przy biegunce u dziecka - co jeść, a czego unikać? Dieta przy biegunce, która u dzieci pojawia się dość często, jest niezbędna, by mały pacjent mógł szybko wrócić do zdrowia. Czego unikać, a co... Salmonella - objawy zakażenia, leczenie, profilaktyka Salmonella to bakteria, która odpowiada za zatrucia pokarmowe. Ponieważ jej głównymi nosicielami są zwierzęta, potencjalne zagrożenie stanowią... Sanepid ostrzega: kąpiele w fontannie są niebezpieczne. "Skutecznie ochłodziłyśmy dziecko gronkowcem" Pozwalasz dziecku kąpać się w fontannie? Okazuje się, że to spory błąd. Przedstawiamy listę zagrożeń, które wywołuje ta z pozoru bezpieczna... Zespół jelita drażliwego u dziecka. Jak sobie z nim radzić? Zespół jelita drażliwego to trwająca co najmniej trzy miesiące, idiopatyczna choroba przewodu pokarmowego o charakterze czynnościowym. Typowym... Odwodnienie u dziecka - przyczyny, objawy, konsekwencje Odwodnienie u dziecka jest stanem zagrożenia życia. Sprawdź, kiedy trzeba jechać do szpitala i uzupełnić płyny dożylnie. Jeśli małe dziecko... Biegunka u dziecka: przyczyny, objawy, leczenie Choć biegunka u dziecka to jedna z częstych przypadłości, nie wolno jej lekceważyć. Aby właściwie reagować i działać, warto wiedzieć, kiedy... Smecta - na co pomaga i jak się ją stosuje? Smecta to preparat stosowany w przypadku wystąpienia ostrej, przewlekłej biegunki oraz w leczeniu bólu związanego ze stanem zapalnym żołądka,... Obowiązkowe szczepienia dzieci przeciw rotawirusom od 2019 roku? Teraz decyduje się na to tylko co 5. rodzic Rada Sanitarno-Epidemiologiczna chce, by od 2019 roku szczepienie niemowląt przeciw rotawirusom stało się obowiązkowe. Teraz decyduje się na t... Biegunka i ból brzucha w ciąży - porady Biegunka i ból brzucha w ciąży przytrafiają się dość często. Co może je powodować? Jak radzić sobie z niestrawnością i rozwolnieniem? Ból... Rotawirus u dzieci - objawy, leczenie, zapobieganie Atakuje głównie wiosną i zimą. Rotawirus u dzieci wywołuje gwałtowną biegunkę i wymioty. Tata siedmiolatki: zaglądajcie, co kryje się w nakrętkach od butelek waszych dzieci Dziecko narzeka na ból brzucha? Być może od jakiegoś czasu pije z brudnej butelki. Sprawdzajcie nakrętki od plastikowych butelek. Szczególnie ... Szczepić czy nie szczepić? To pytanie nurtuje wielu rodziców, zwłaszcza gdy chodzi o szczepienia zalecane. Przed podjęciem decyzji warto poznać fakty i zapoznać się z... Lato bez biegunki Jedna rzadka kupka, druga, trzecia... Dziecko robi się marudne, nie chce jeść ani spać. Będzie chore? Zjadło coś niedobrego? Co robić? Jak leczyć biegunkę? W leczeniu biegunki u dziecka bardzo ważne jest odpowiednie postępowanie i trafna ocena sytuacji. Co warto wiedzieć na ten temat? Letnie dziecięce dolegliwości W czasie wakacji dzieci rzadko chorują, prawdopodobnie więc wasz pierwszy rodzinny urlop przebiegnie bez zakłóceń. Gdyby jednak maluch źle się... Alergia? Niekoniecznie W pierwszym półroczu życia niemowlę często cierpi na różne dolegliwości mylnie diagnozowane jako alergia. Jak uniknąć takiej pomyłki? Domowa apteczka - leki bez recepty W aptece można bez recepty dostać całą masę leków. Które z nich warto mieć w apteczce, gdy w domu jest małe dziecko? Preparaty wspomagające odporność - czy warto podawać je dziecku? W aptekach jest mnóstwo preparatów wzmacniających odporność. Ale jak wybrać ten naprawdę skuteczny? Namawiamy, by podjąć decyzję, opierając si... Gorączka, wymioty, odwodnienie. Te objawy powinny nas zaalarmować U dziec choroba potrafi rozwinąć się bardzo szybko, dlatego bardzo ważne jest, aby potrafić odróżnić objawy będące sygnałem niebezpieczeństwa ... Leki, które warto mieć pod ręką Apteczka, jak sama nazwa wskazuje, to nie apteka. Nie trzeba w niej gromadzić całego arsenału leków na wszelki wypadek. Sprawdźcie, co zawsze... Biegunki i zaparcia u dzieci Dolegliwości żołądkowe to bardzo częsta przypadłość u dzieci. Jak im pomóc? Mały stołownik Na temat rozszerzania diety niemowlęcia wypowiada się niemal każdy. Sprawdź, którymi zasadami rzeczywiście warto się kierować, gdy zaczynasz... Warto karmić piersią Nie tylko dla dobra dziecka, ale także dla dobra mamy. Zobacz, ile oboje możecie zawdzięczać naturze. Biegunka u dziecka: przyczyny, objawy, leczenie Biegunka u dziecka - kiedy można o niej mówić? O biegunce u dziecka mówimy wtedy, gdy maluch kilka razy w ciągu dnia oddaje wodnisty stolec o kwaśnym zapachu. W kale można znaleźć niestrawiony pokarm, a także śluz i krew. Biegunce często towarzyszą: bóle brzucha, gorączka, brak apetytu, złe Zobacz skuteczne sposoby na biegunkę u dziecka przekracza 38 stopni Celsjusza. Wówczas powinniśmy leczyć gorączkę domowymi sposobami lub przy pomocy preparatów odpowiednich dla wieku malucha. Walka z biegunką u dzieci i niemowląt Rodzice muszą pamiętać, że biegunka może prowadzić do odwodnienia organizmu malucha, co jest w tym wieku szczególnie Dieta przy biegunce u dziecka - co jeść, a czego unikać? przewlekłej, która bezwzględnie wymaga konsultacji lekarskiej. Nieleczona przewlekła biegunka prowadzi do niedożywienia, a i upośledzenia rozwoju dziecka. Przyczyny biegunki u dziecka Biegunka u dziecka może być wywołana przez zakażenie wirusowe, zakażenie bakteryjne, alergię pokarmową, nietolerancja pokarmu Biegunka u dziecka - jak leczyć? Biegunka - nic to przyjemnego, ale zdarza się również najmłodszym. Jeśli dziecko oddaje więcej niż trzy luźne stolce w ciągu doby (a także wtedy gdy była jedna rzadka kupka, ale z widocznymi pasmami śluzu lub krwi), stwierdzamy właśnie tę dolegliwość. Jej przyczyny mogą być różne, od alergii i Jak leczyć biegunkę? się wtedy wielokrotnie (nawet 10 razy dziennie), stolce są wodniste, ale bez śluzu ani krwi. Mimo trwającej tygodniami biegunki, dziecko wydaje się zdrowe, nie skarży się na bóle brzucha i ma dobry apetyt. Nie ubywa na wadze. Wypróżnienia pojawiają się tylko w ciągu dnia. Takie objawy świadczą o biegunce pędraków Co najczęściej niepokoi młodych rodziców? Na co szczególnie zwrócić uwagę? Rozmowa z dr specjalistą neonatolog-pediatrą Małgorzatą Gołkowską Młodzi rodzice mają wiele dylematów związanych z opieką nad dzieckiem. Podstawą jest dbanie o spełnienie podstawowych potrzeb maluszka. Jednak czasem dziecko może zachorować albo zmagać się z kolką niemowlęcą. Wiele problemów można wyczytać z jego zachowań, czy np. z pieluszki. Kiedy kupka powinna Biegunka u niemowlaka - jakie działania powinni podjąć rodzice? [objawy, przyczyny, leczenie] ; powikłania po antybiotykoterapii. Co na biegunkę u dziecka? Pierwsze działania Co jest polecane na biegunkę u dziecka ? Wielu rodziców decyduje się na podawanie leków przeciwwymiotnych, które nie sprawdzą się w przypadku ostrej postaci biegunki. W takim wypadku dochodzi do zatrzymania płynów i substancji Light ważna przestroga: część rodziców zna i stosuje domowy sposób na biegunkę - napojenie dziecka colą. Nie rekomendujemy tej metody, ale przestrzegamy - jeśli ktoś ją stosuje, niech mu nie przyjdzie do głowy podać w tej sytuacji colę light, bo to poważne zagrożenie dla dziecka osłabionego chorobą Domowa apteczka - leki bez recepty , nie jest on także wskazany przy podrażnieniu żołądka oraz w biegunce. Uwaga - dzieciom do lat 12 nie wolno podawać aspiryny! Biegunka W razie biegunki wywołanej infekcją, zatruciem pokarmowym lub antybiotykoterapią najważniejsze jest regularne pojenie dziecka. Jeśli dolegliwości nie są nasilone, można podawać przegotowaną Leki przeciwgorączkowe: paracetamol i ibuprofen - czym się różnią? może wchłaniać się wolniej niż podany doustnie. Efekt działania i paracetamolu, i ibuprofenu aplikowanych w czopku jest mniej przewidywalny, zależy np. od stopnia wypełnienia jelit masami kałowymi. Nie jest to również forma leku wskazana przy biegunce. Starszym dzieciom rodzice zwykle wolą podawać lek Gość odsłony: 64951 Mam 8,5 miesięczną córeczkę. Od ponad 2,5 tygodnia ma chyba nawracającą biegunkę. Ilość kupek waha się od 3-4 do 7 na dobę. Większość są luźne. Ma rozpulchnione obie górne jedynki (dolne już są), dlatego podejrzewam przyczynę ząbkowanie, choć nie jestem pewna. Jest strasznie marudna i nas wykańcza. Byłam już 2 razy u pediatry, dziecko nie jest odwodnione i jest w dobrej kondycji. Podaje jej 2 razy lakcid, wcześniej podawałam jej smectę, ale lekarka kazała zaprzestać. Karmię jeszcze piersią i katuję się dietą jakbym miała miesięczne niemowlę. Dziecko przestaje stopniowo męczyć dietą kleikowo -marchwiankową, bo też się boję , że ją w końcu tym wykończę. Proszę o radę. Z góry dziękuję. Odpowiedzi (29) Ostatnia odpowiedź: 2020-09-18, 11:54:36 Najlepsze Najnowsze Najstarsze connie ale nie spodziewaj sie ich tak szybko:) maluchy przechodza etap slinienia:) ja myslałam ze Karen bedzie miała cale stado zebów w 4 miesiącu:):):) BO TAK SIE SLINIŁA a okazało sie ,ze pierwszy zab wyszedł gdy miała 8 miesiecy:):) Odpowiedz widac maluchy różnie przechodza ząbkowanie Odpowiedz a Zosia się ślini umiła umiarkowanie napadów bólu nie mamy a zębów całych 10 i dwie połówki i nawet nie wiem kiedy wyszły jedyny objaw to taki że jak wychodzą to przez te kilka dni więcej śpi Odpowiedz connie napisał(a):ślinienie mamy od dawna a od 2 tygodni małe napady bólu zębów i ładowanie wszystkiego do buzi więc to raczej to :) Ja myślałąm identycznie jak ty,a na zęby W. czekaliśmy jeszcze kilka miesięcy. Odpowiedz connie być może ale nie koniecznie , bo maluchy przechodza taki etap:) Odpowiedz ślinienie mamy od dawna a od 2 tygodni małe napady bólu zębów i ładowanie wszystkiego do buzi więc to raczej to :) Odpowiedz faktycznie Mamo Karen to długo trwa nie zdawalam sobie sprawy, ze od początku do wyjścia ząbków mija tyle czasu ale teraz będę szukać tych podłużnych dziureczek, dziekuje :) Odpowiedz jak zobaczysz jakby małe dziureczki podłózne w dziąsełkach to mozesz być pewna ,ze ząbki beda szły:) faktycznie to długo wszystko trwa, mojej przyjaciółki córeczka ślini sie juz od 3 miesiecy a ząbków ani widu ani słychu:) Odpowiedz u nas ślinienie nie ustaje, a zębów nadal nie widać chyba to będzie trwało i trwało ale dolne dziąsełka jakby troszkę opuchły ależ to straszny proces Odpowiedz U nas biegunka trwała około 4 tygodnie, a przeszła jak wyrżnęła się pierwsza górna jedynka. Niepotrzebnie histeryzowałam i latałam po lekarzach i słuchałam ich głupich rad o dietach kleikowych, przestawieniu małej prawie całkiem na cyc, zamianie mleka do kaszki na bebilon pepti, diecie dla mnie jak bym miała noworodka. Efekt - mała się nie najadała i budziła w nocy koszmarną ilość razy wołała cyca co 2 godziny. Przy diecie mlecznej wszystkie kupki są rzadkie, więc trudno je odróżnić od biegunki i wpada się w błędne koło. Po tym wszystkim musiałam dziecko uczyć od nowa jeść normalnie. Koszmar. Wróciło właściwie wszystko do normy jak zaczęłam mał karmić w miarę normalnie. Oczywiśćie na razie nie dawałam soków i surowych owoców. Dziecku można dawać chrupki kukurydziane, a biszkopty tylko bezglutenowe. Z glutenem po 10 miesiącu lub jak są skłonności do alergii w rodzinie to po roku. Odpowiedz widze ze nie jestem odosobnionym przypadkiem :D oli tez biegunke ma. a zeba ani jednego i jakos sie chyba nie zapowiada. i tez mu daje tylko kleik z marchewka i mleczko. dzis nie wytrzymalam i dalam mu danonka. a chrupki i biszkopty mozna dawac? bo ja juz calkiem zielona jestem jesli chodzi o diety Odpowiedz JA tez wczoraj nie wiedziałam co robić bo Natalka od 2 dni ma rozwolnienie takie ,ze wczoraj to co godzine zmieniałam w nocy juz było lepiej jak jej węgiel dałam bo zrobiła tylko raz w nocy i 2 razy od mam dała jej ogórka małosolnego 2 dni temu i chyba dlatego tak moze to faktycznie dlatego ze teraz ząbkuje?Ostatnio wyszły jej 3 zęby... Odpowiedz Weronika miala 4,5 miesiaca jak jej zaczely wychodzic dolne jedynki, teraz czekam kiedy beda gorne :D Odpowiedz W języku niemeickim jest nawet takie powiedzonko, mniej wiecej tłumaczy sie to tak, ze dziecko wykupciało sobie ząbki Wiec chyab cos w tym jest. Odpowiedz Moja niunia tez miała biegunke przy ząbkach. Odpowiedz ukończone 4 miesiące to wcale nie wcześnie na początek ząbkowania zęby mogą się przebijać miesiacami czekamy cierpliwie Odpowiedz U Wojtka to norma, im więcej sie rusza tym częściej jest kupka :D Odpowiedz Byłam już 2 razy u jednej lekarki i raz u jeszcze innej. Dziecko nie ma objawów odwodnienia. Lekarki mówiły, że nie wygląda na chorą i nie ma objawów infekcji. Mała wisi mi na cycu, co mnie wykańcza, szczególnie w nocy, bo je co 2 godziny. Koszmar, gorzej niż gdybym miała noworodka, bo wtedy budziła się co 3 godziny. Za każdym razem budzi się z wyciem jak syrena strażacka. Nigdy dotąd tak się nie zachowywała. To nie jest typowa biegunka, bo kupy są raz rzadkie, raz gęste, ale jest ich za dużo dziś było też 5. Odpowiedz Znam i takie pzrypadki. A chrześnica mojego dentysty urodziła sie z 3 zębami :o :o :o Odpowiedz KURCZE ALE DOPIERO SKONCZYLA 4 MIESIACE CZY NA ZABKI NIE ZA WCZESNIE?? Odpowiedz nie wiem, czy to biegunka, po prostu wolniejsze kupki, bo Lidia produkuje wiecej ślinki, podobno to normalne miałyśmy kupkę raz na 1-3 dni, a teraz mamy ze 3 małe kupki dziennie mamy dentinox, ale lekarka powiedziała, że jeśli nie jest to ciagły uporczywy ból i dziecko sie nie męczy tylko czasami cos tam pomarudzi, to żeby jeszcze nie dawać Odpowiedz długo... maleństwo sie odwodni, zel który mojemu malemu pomaga to detinox-gel jest drogi 25zł w porównaniu z calgelem 5zł ale warto moczyłam smoczek w syropie przeciwbolowym -pomagało (nie chciałam dawac calej dawki) mozesz dac zimnego banana malenstwu do buzi (na chwile ulzy) Odpowiedz Współczuję. Ząbkowanie moze tyl etrwać, ale nie biegunka. Taki mały organizm moze się szybko odwodnić. My mielismy juz wypisane skierowanie do szpitala :( al enam się udało tego uniknąć Odpowiedz my tak mamy od jakiegoś tygodnia razem jeszcze z napadami złości jak cos w gębuli nie daje spokoju ale slyszalam że ząbkowanie może potrwać nawet ilka miesięcy więc cierpliwie czekamy Odpowiedz Wojtek podczas biegunki miał dostawać rozrzedzone mleko, potem z kleikiem, jabłka,ryż i banany. Żadnego mięsa i zupek oraz soków. Po powrocie do zdrówka powolutku mielismy zwiekszać ilosć mieszanki i wracać do normalnego jedzonka. Ale u nas to trwało ok tygodnia. A byłaś u kontroli? Troche długo to trwa. Odpowiedz rozumiem, my dla odmiany mamy dietę ze względu na Kasi alergię, ale też powoli rozszerzamy jej gamę podawanych składników Odpowiedz Małą karmiłam deserkami, zupkami, kaszkami, soczkami. Lekarka kazała wprowadzić taką dietę kleikowo- marchewkową ze względu na biegunkę, ale teraz zaczynam próbować ją karmić normalnie mimo i tak licznych kupek. Dziś było 5, a norma dziecka w tym wieku to max 3. Odpowiedz według mnie można to łączyć razem(ząbkowanie i biegunkę), a czy nie myślałaś o rozszerzaniu diety córeczki? w jej wieku chyba mogłaby jesć coś więcej niż marchewkę i kleik no i Twoje mleczko, a dietę Ty masz ze względu na biegunki czy coś jeszcze? Odpowiedz Odpowiedz na pytanie Autor: dr Podlupszki Csaba Gastroenterolog Biegunka nie musi oznaczać choroby, ale nie należy jej lekceważyć Biegunka to dolegliwość, która dość często występuje u dzieci (biegunka u niemowlaka, biegunka u dziecka ), ale pojawia się również u dorosłych. Pozostaje niepodważalnym faktem, że prawie nikt nie może uniknąć biegunki. Przyczyną może być infekcja lub zatrucie pokarmowe. Kolejną przyczyną może być stres, spożywane jedzenie lub różne choroby jelit. Dlatego powinniśmy potraktować to poważnie i jak najszybciej znaleźć powód biegunki. W niektórych przypadkach gdy pojawi się np. biegunka z krwią, biegunka wodnista, zielona biegunka należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Biegunka niekoniecznie musi być zła, ponieważ pomaga organizmowi pozbyć się szkodliwych substancji. Jednak może być również objawem wielu chorób, więc jeśli utrzymuje się przez długi czas (przewlekła biegunka) ważne jest, aby jak najszybciej dowiedzieć się, jaka jest przyczyna. Jak dotąd znane są cztery mechanizmy biegunki. Mogą występować samodzielnie lub w kombinacji. Powstaje w szczególności, gdy mamy do czynienia z: nieprawidłowym lub spowolnionym ruchem jelit (perystaltyka, która prowadzi do namnażania się szkodliwych bakterii) lub przyspieszonym ruchem jelit (niewystarczający czas na prawidłowe trawienie i wchłanianie wody i składników odżywczych). substancje wiążące płyny gromadzą się w jelitach. W rezultacie woda jest wchłaniana przez ściany jelit do organizmu. Kał w jelicie grubym nie może gęstnieć. Nadmierne uwalnianie soli i wody przez błonę śluzową jelit lub komórki jelitowe nie są w stanie wchłonąć wody z treści jelitowej. Zapalenie błony śluzowej jelit, które może być wtórnym objawem różnych chorób. Co może być przyczyną biegunki? Zakażenia bakteryjne i wirusowe mogą wywołać dowolny z powyższych mechanizmów. Przyczyną mogą być również leki także środki przeczyszczające, antybiotyki, leki na zgagę, leki moczopędne i niektóre leki stosowane w leczeniu zapalenia stawów. Inne przyczyny to nadmierne spożywanie alkoholu, alergie pokarmowe, a także cukrzyca, przerost tarczycy i niektóre postacie raka. Może to być spowodowane nietolerancją pokarmową biegunka po jedzeniu - jak nietolerancja laktozy lub niektórych leków. Kolejną przyczyną biegunki są infekcje wirusowe, infekcje bakteryjne i pasożytnicze, jak również choroby jelit, pęcherzyka żółciowego lub operacja żołądka. Wśród chorób jelitowych należy wymienić wrzodziejące zapalenie jelita grubego, chorobę Leśniowskiego-Crohna i zespół jelita drażliwego. Jednym z najczęściej występujących problemów jest biegunka w ciąży lub biegunka przed porodem. Kolejnym powodem biegunki może być także spożywanie nieznanej lub skażonej żywności lub wody w egzotycznych krajach, które wprowadzają do naszego organizmu nowe, nieznane bakterie. Podczas leczenia antybiotykami równowaga flory jelitowej jest zaburzona, co w wielu przypadkach może prowadzić do rozrzedzenia mas kałowych. W takich przypadkach są to zwykle łagodne i krótkotrwałe choroby. Wyjątkami są: biegunka u osób starszych, biegunka u dzieci i biegunka u noworodka, ponieważ pojawia się tu zagrożenie odwodnienia z powodu zwiększonej utraty płynów. W niektórych przypadkach może pojawić się również biegunka po alkoholu, biegunka po antybiotyku. Co sygnalizuje żółta biegunka? Wierzcie lub nie, ale stres i niepokój mogą być przyczyną żółtego stolca. Stres, a konkretnie – wysoki poziom adrenaliny silnie oddziałują na sposób funkcjonowania jelit, przyspieszając ich ruchy, co oznacza, że pokarm zbyt szybko przechodzi przez układ jelitowy. Również połączenie bilirubiny i niestrawionego tłuszczu może powodować powstawanie żółtych stolców. Biegunka to dosyć popularny temat wśród wielu osób. Do najczęściej wyszukiwanych haseł dotyczących tej choroby należą Bulgotanie w brzuchu i wodnista biegunka, Przewlekła biegunka Forum, Ostra biegunka, Katar i biegunka, Ból brzucha i biegunka, Przewlekła biegunka u dziecka - Forum, Przewlekła biegunka u osób starszych, ból brzucha i biegunka, biegunka leczenie, biegunka u psa, biegunka tłuszczowa. Na co wskazuje wodnista biegunka? Wodnista biegunka to bardzo częsta dolegliwość. Jeśli jednak utrzymuje się przez kilka tygodni lub dłużej, może wskazywać na poważne zaburzenia, takie jak zespół jelita drażliwego, choroba zapalna jelit lub zakażenie. Czy biegunka może być korzystna? Jednym z najskuteczniejszych mechanizmów obronnych organizmu jest biegunka. W ten sposób organizm pozbywa się toksycznych substancji, które powodują zapalenie błony śluzowej żołądka i jelit. Biegunka w tym przypadku faktycznie pełni funkcję oczyszczania. Dlatego nie zaleca się natychmiastowego stosowania leków przeciwbiegunkowych. Raczej należy cierpliwie znieść ten krótki, choć niezręczny okres. Pamiętaj jednak, że w czasie biegunki potrzebujesz wystarczającej ilości wody i minerałów, aby uniknąć nadmiernej utraty płynów. Ile może trwać biegunka? Ostra biegunka najczęściej spowodowana jest infekcjami wirusowymi i trwa od trzech do pięciu dni. Jeśli problem trwa dłużej niż cztery do sześciu tygodni, zwykle jest to wynikiem ukrytej choroby żołądkowo-jelitowej. Najczęstszą przyczyną są choroby, które powodują zapalenie jelit i zaburzenia wchłaniania.. Przewlekła biegunka jak leczyć W przypadku biegunki, kiedy należy skonsultować się z lekarzem? Jeśli biegunka trwa dłużej niż dwa dni i towarzyszy jej wysoka gorączka i skurcze brzucha, należy skonsultować się z lekarzem. Długo utrzymująca się biegunka - biegunka przewlekła, wodnista biegunka, może być niebezpieczna. Połączenie biegunki i skurczów brzucha jest częstym objawem jakiegoś poważnego problemu. Inne niepokojące objawy to wysypka i żółtaczka (zażółcenie skóry i oczu), utrzymujące się ogólne osłabienie organizmu oraz obecność ropy, śluzu lub krwi w kale. Co robić w przypadku biegunki? Jak można zatrzymać biegunkę? W większości przypadków można leczyć ją w warunkach domowych i znika w ciągu kilku dni; tutaj może pomóc odpowiednia dieta przeciw biegunce. Konieczne jest picie dużej ilości płynów i przestrzeganie tzw. diety BRAT (banany, ryż, sos jabłkowy i tosty) w celu złagodzenia objawów. Należy zwrócić szczególną uwagę, aby niemowlęta i małe dzieci podczas biegunki otrzymywały odpowiednią ilość płynów. Korzystne mogą być również roztwory elektrolitów. Spożywając sól i słodkie napoje, możemy uzupełnić glukozę i sole mineralne. W tym przypadku najbardziej skuteczne są tak zwane napoje sportowe i napoje nawadniające. Możemy przygotować własny napój nawadniający, mieszając łyżeczkę soli morskiej i osiem łyżeczek miodu w litrze przegotowanej wody. Należy pić jeden litr tego płynu co dwie godziny, czyli około 150 ml co 15 minut. To proste rozwiązanie, które szybko zastąpi brakującą ilość płynu ustrojowego. Roztwór ten od momentu odkrycia w 1974 uratował miliony istnień ludzkich, a czasopismo medyczne Lancet nazwało go największym punktem zwrotnym XX wieku. Warto spożywać płynne posiłki, takie jak rosół z kurczaka, itp. to doskonale zastępuje brakujące minerały. Rosół wołowy nie jest zalecany dla niemowląt i małych dzieci, ani nie jest zalecany osobom cierpiącym na różne alergie pokarmowe. Rozwiązaniem w przypadku biegunki są roztwory ziołowe mają ten sam efekt, niektóre z nich mają korzystny wpływ na problemy trawienne. W ciągu dnia możemy śmiało wypić dwie filiżanki herbaty malinowej (nie jest zalecana w pierwszych miesiącach ciąży) lub herbaty imbirowej popijając łykami w ciągu dnia (przynajmniej trzy filiżanki). Możesz również dodać odrobinę oleju z rokitnika do herbaty rumiankowej lub herbaty z dziurawca zwyczajnego (5 kropli na 2,5 dl) do użytku wewnętrznego. W przypadku biegunki nie jest zalecane picie wody sodowej lub coli, ponieważ zawierają dwutlenek węgla. Co jeść przy biegunce, biegunka co jeść Należy unikać niektórych pokarmów, zwłaszcza tych, które zawierają duże ilości trudnych do strawienia cukrów. Kolejnymi niewskazanymi produktami, których nie należy spożywać jest chleb i inne produkty z mąki razowej oraz makaron z mąki pszennej. W czasie biegunki należy wyeliminować z diety płatki owsiane, płatki kukurydziane, jabłka, brzoskwinie, śliwki, gruszki, a także ziemniaki i otręby. Nie powinno się spożywać surowych owoców, tłustych potraw, soków owocowych. Ważne jest, aby nie obciążać układu pokarmowego jedzeniem, dopóki biegunka nie zostanie całkowicie usunięta. Posiłki należy spożywać, ale łatwo przyswajalne i w małych porcjach, aby stłumić uczucie głodu. Gdy problem zniknie, zaleca się kontynuowanie jedzenia produktów, które nie podrażniają układu pokarmowego. Najlepsze są banany, ryż, kruche ciasteczka, gotowany kurczak i gotowane ziemniaki, a do picia sok jabłkowy. Po przezwyciężeniu biegunki, gdy powraca apetyt (najlepiej po 24 godzinach), zaleca się jeść tylko banany, gotowany ryż, jabłka i opiekany biały chleb. Banany uzupełniają zapotrzebowanie na potas, który jest niezbędny do regulacji płynów ustrojowych. Tosty z białego chleba i gotowany ryż pomagają zastąpić brakujące cukry. W każdym razie należy unikać spożycia błonnika, ponieważ błonnik zwiększa perystaltykę jelit i niepotrzebnie podrażnia przewód pokarmowy. Według naturalnych uzdrowicieli możliwe jest oczyszczenie jelit także poprzez spożywanie jabłek. Wspomniane potrawy należy jeść w małych porcjach, a następnie po 48 godzinach można dodać ziemniaki i duszone warzywa. Po niejakim czasie gdy objawy znikną, można już wrócić do normalnego jedzenia. Mleko, produkty mleczne, jaja i mięso powinny być wprowadzone do diety aż na sam koniec. Czego nie można jeść? Fasola, kapusta, brukselka są zasadniczo uważane za zdrową żywność, ale w przypadku biegunki produkty te nie są wskazane. To samo dotyczy produktów mlecznych, które również mogą zaszkodzić, niezależnie od tego, czy przyczyną biegunki jest wrażliwość na laktozę, infekcja bakteryjna lub wirusowa. Jeśli spożywanie mleka powoduje nieprzyjemne objawy, np. wzdęcia, bóle brzucha, luźne stolce, zaleca się unikanie pokarmów zawierających laktozę. Do tej grupy należą niemal wszystkie produkty mleczne. Wyjątek stanowią biały jogurt i niektóre rodzaje dojrzewających rodzajów sera, takie jak twarożek cottage. Przyczyną problemów jelitowych mogą być również lody. Ponadto należy się powstrzymać od spożywania alkoholu i kofeiny przez co najmniej 48 godzin, aż objawy znikną. Substancje te stymulują nerki do wytwarzania większej ilości moczu, powodując odwodnienie. Popularne domowe składniki aktywne Najkorzystniejsze są pektyna i inne probiotyczne kapsułki zawierające szczepy bakteryjne Lactobacillus i Bifidobacterium. Dobry jest również sproszkowany chleb świętojański, jęczmień lub banany. Nie należy jednak gwałtownie eliminować nieprzyjemnych objawów biegunki lub zwiększonych wypróżnień, ponieważ może to przedłużyć obecność szkodliwych substancji lub pasożytów w jelitach. CLEAN INSIDE® PROGRAM i oczyszczanie jelit Idealnym sposobem, które chroni przed różnymi chorobami i jednym z najskuteczniejszych naturalnych środków w przypadku zaparć jest Program Clean Inside, który posiada niezwykle skuteczne składniki (błonnik Clean Inside®, Parasic® i Slim Tea®). Błonnik Clean Inside® składa się z doskonałej jakości rozpuszczalnego i nierozpuszczalnego w wodzie błonnika pokarmowego, co pozytywnie wpływa na utrzymanie zdrowia jelita grubego. Dzięki pozostałym składnikom (patrz tutaj) możliwe jest całkowite oczyszczenie jelita: oczyszcza jelito grube z różnych złogów, patogenów znacznie łagodzi, a nawet całkowicie eliminuje objawy zaparć przynosi ulgę w problemach ze złotą żyłą delikatnie wspiera naturalny proces wypróżniania chroni błonę śluzową jelit przed drażniącym działaniem substancji toksycznych i rakotwórczych zmniejsza ryzyko raka odbytnicy chroni przed różnymi chorobami (zmniejsza ryzyko zapalenia jelit i zapalenia uchyłków itp.) Program Clean Inside® pomógł już wielu osobom z różnymi problemami jelitowymi. Przeczytaj referencje, a przekonasz się o skuteczności naszych produktów. Biegunka w czasie podróży Większość ludzi dokładnie planuje wszystkie chwile swojej podróży, ale zwłaszcza to, jak dobrze będzie się zrelaksować i oderwać od codzienności. Podczas podróży nikt nie chce myśleć, o tym, że może mieć do czynienia z biegunką. Możemy tego łatwo uniknąć, wystarczy się tylko dobrze przygotować. Co właśnie oznacza biegunka „podróżnych”? Jest to dolegliwość, która dotyczy większości ludzi podczas urlopów. Według statystyk dotyczy trzech czwartych turystów, tj. 20-50% , podróżujących za granicę, mniej więcej 10 milionów osób rocznie. Dolegliwość rzadko występuje z powodu stresu, ale objawy występują częściej z powodu „problemów żołądkowych”. W niecodziennym środowisku próbujemy nowych potraw, niezwykłych dla naszego organizmu, których podstawowe składniki i przyprawy są nam nieznane, lub zawierają takie bakterie, przeciwko którym nasze ciało jest bezbronne. Nazwa „problemy żołądkowe” wskazuje, że szkodliwe bakterie namnażają się, w związku z czym zaburzona jest równowaga flory jelitowej. Biegunka zakaźna- ostra biegunka: Najczęstszą przyczyną biegunki jest bakteria E. coli, ale przyczyną mogą być również inne bakterie (takie jak Salmonella i Listeria), wirusy i pasożyty, które powodują takie problemy. Głównym źródłem infekcji jest skażona stolcem żywność / napoje - źródłem zanieczyszczenia jest nieczysta woda, która dostaje się do żywności / napojów podczas ich przygotowywania. Większość z nich znika jeszcze w czasie pobytu na urlopie lub kilka dni później, w 90% w ciągu tygodnia, bez konieczności leczenia. W bardzo poważnych przypadkach leczona jest w szpitalu, ale jest to tylko 1% przypadków. W jaki sposób można zapobiec biegunce podróżnych? Aby zapobiec biegunce, musimy działać jeszcze przed urlopem oraz w trakcie jego trwania. Przed podróżą musimy przygotować się na wyzwania, a podczas pobytu na wakacjach musimy zwracać szczególną uwagę na higienę. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest dokładne mapowanie miejsca podróży. Warto wiedzieć jakie zabytki i wydarzenia kulturalne na nas czekają, ale przede wszystkim musimy również wiedzieć, jakie infekcje się w danym miejscu mogą pojawić (konieczne jest zadbanie o odpowiednie szczepienia, leki!), a także o jakość wody, ponieważ często jest to podstawowa przyczyna problemu. Musimy również znać swój stan zdrowia - w przypadku niektórych chorób przewlekłych ryzyko infekcji, w tym biegunki w niektórych krajach znacznie wzrasta. Probiotyki jako leki Drugą najważniejszą rzeczą jest to, że przygotowujemy nasz układ pokarmowy na spotkanie z obcą kulturą. Możemy to zrobić, zaczynając od dawkowania probiotyków, dobrych bakterii, do naszego organizmu na tydzień przed podróżą. Ale czym są probiotyki? Nazwa ma pochodzenie greckie, a samo znaczenie tego słowa - ,,dla życia,, - ujawnia, jak ważna jest obecność dobrych bakterii w naszym ciele. Większość z nich to bakterie kwasu mlekowego, z których większość dostaje do naszego organizmu drogą pokarmową, jednocześnie są one odporne na kwaśne środowisko żołądka, a także enzym jelita cienkiego. W ten sposób mogą rozwinąć swój korzystny wpływ w jelitach: kolonizując jelito, mogą przywrócić równowagę flory jelitowej, zapobiegając namnażaniu się szkodliwych bakterii. Ostatnie badania potwierdziły ich zdolność do wzmocnienia układu odpornościowego. Probiotyki mogą być pozyskiwane przez nasz organizm nie tylko z produktów mlecznych, ale są również dostępne w postaci suplementów diety. Najbardziej zalecany jest Swiss Probiotix, który zawiera 8 gatunków pożytecznych bakterii jest również odpowiedni dla wegetarian, każda kapsułka zawiera co najmniej 4 miliardy żywych kultur bakterii Podczas pobytu na wakacjach z dziećmi musimy oczywiście zwracać jeszcze więcej uwagi właśnie na nie, ponieważ ich układ odpornościowy nie jest jeszcze tak silny jak układ odpornościowy dorosłych. Kiedy jesteśmy już na miejscu wakacyjnego pobytu, należy zwracać uwagę na to, kiedy oraz co jemy i pijemy, ale także dbać o czystość rąk, aby w ten sposób zapobiec biegunce. Nigdy nie należy jeść niemytych owoców i warzyw,najlepiej obierać je ze skórki. Powinno się unikać gotowych posiłków sprzedawanych na ulicy, degustacji innych potraw, jedzmy tylko dobrze ugotowane czy upieczone potrawy mięsne. Nie należy pić wody z kranu, nie dodawać kostek lodu do napojów, jeśli to możliwe, nie pić z butelki, a ani do mycia zębów nie używać wody z kranu. Gdy jednak pojawi się biegunka wówczas można sięgnąć po probiotyki - w celu przywrócenia równowagi naszej flory jelitowej, nawet w tym przypadku nie jest za późno na zastosowanie leczenia probiotycznego. Nie ma przeciwwskazań w związku z dobrymi bakteriami, nie możemy w żaden sposób zaszkodzić naszemu organizmowi, możemy mu tylko pomóc! Musimy rozpocząć leczenie na tydzień przed podróżą, a chcąc uniknąć pojawieniu się nieprzyjemnych objawów warto stosować probiotyki również w czasie całego pobytu na urlopie. Po powrocie do domu warto kontynuować leczenie przez kolejne 1-2 tygodnie. Źródła: Okres wczesnego dzieciństwa cechuje się dość wysoką częstotliwością występowania biegunek. Przyczyn tego zjawiska może być wiele. Ze względu na wysokie ryzyko odwodnienia szczególnie u niemowląt ważne jest prawidłowe postępowanie żywieniowe. Biegunki u dzieci ze względu na czas trwania dzielimy na ostre oraz przewlekłe. Jak zatem powinna wyglądać dieta przy biegunce u dzieci i niemowląt? Ostra biegunka u dzieci Definiowana jest jako zwiększona częstość oddawania stolców przez niemowlęta karmiona mlekiem modyfikowanym. Przez zwiększoną ilość rozumie się oddanie powyżej 3 stolców w ciągu doby lub mniejszą ilość ale z domieszką ropy, śluzu lub krwi. Stan ten jest szczególnie niebezpieczny u niemowląt, ponieważ szybko może doprowadzić do odwodnienia dziecka a nawet jego zgonu. Przyczyny ostrej biegunki u dzieci: Zakażenia bakteryjne – najczęściej przebiegają z gorączką i krwistą biegunką. W ich powstaniu bierze udział : Shigella, Salmonella, Staphylococcus aureus, Cloctriduim difficile. Wyróżnić możemy dwa mechanizmy powstania zakażeń bakteryjnych: – biegunka sekrecyjna – jest skutkiem nie tyle pojawienia się samych bakterii w przewodzie pokarmowym co wydzielanymi przez nie toksynami. Enterotoksyny doprowadzają do magazynowania elektrolitów i wody w jelitach i w konsekwencji do powstania biegunki. – biegunka osmotyczna – spowodowana jest uszkodzeniem błony śluzowej jelit przez kolonie bakterii. Zakażenia wirusowe Najczęściej ich przebieg jest mniej niebezpieczny. Może wystąpić lekka gorączka i rzadkie, częste stolce. Dochodzi do nich na skutek niszczenia przez wirusy komórek jelitowych – enterocytów, doprowadza to do zmniejszonej produkcji enzymów trawiennych i wywołuje biegunkę. Postępowanie w przypadku biegunki ostrej uzależnione jest od stopnia nasilenia objawów. Aby dowiedzieć się jak powinniśmy zareagować należy obserwować dziecko. Zwracajmy więc uwagę na ilość oddanych stolców, ich konsystencję, aktywność dziecka i jego wygląd. W przypadku silnego odwodnienia dzieci są mało aktywne, oddają niewielką ilość moczu, a ich skóra wygląda na wysuszoną i zapadniętą. Takie dzieci zwykle mają wysoką gorączkę i zimne kończyny. W przypadku wystąpienia wymienionych objawów powinniśmy natychmiast udać się do szpitala, ponieważ życie dziecka jest zagrożone. Jeżeli objawy nie są tak nasilone i stopniowo ustępują możemy dziecko leczyć w domu. Dieta przy biegunce – zalecenia żywieniowe Płyny: Najważniejsze jest dbanie o prawidłową podaż płynów. Pozwoli to zdecydowanie zmniejszyć ryzyko odwodnienia. W przypadku niemowląt i małych dzieci najlepiej będzie zastosować doustne preparaty nawadniające, w skrócie DPN. Preparaty te mają odpowiednio dobrane składniki, dzięki czemu zapobiegają odwodnieniu, zawierają: sód, potas, glukozę oraz cytryniany lub HCO3. Przykładowe preparaty: ESPGHAN ORS, WHO ORS, Saltoral, Gastrolit. Zapotrzebowanie na płyny uzależnione jest od wieku i masy ciała dziecka – w ostrej fazie biegunki, przez 4h powinno się podawać ok. 50 – 100 ml/kgmc oraz dodatkowe 5-10ml po każdorazowo oddanym stolcu lub wymiotach (faza rehydratacji). Później stosuje się leczenie podtrzymujące, polegające na dalszym podawaniu DPN ale w mniejszej ilości, równej potrzebom dziecka sprzed biegunki. W przypadku ponownego wystąpienia biegunek lub wymiotów dodatkowe 5-10ml po każdym incydencie. Możemy również własnoręcznie przygotować płyn nawadniający. Składniki takiego napoju: woda przegotowana – 200ml sól – 0,9 g cukier – 4g Produkty spożywcze Po około 4 godzinach od wystąpienia biegunki i stosowania DPN zaleca się rozpoczęcie wprowadzania pokarmów stałych. Proces nawadniania powinien być nadal prowadzony w ilości około 100ml/kg mc dziecka. Niemowlęta karmione piersią, powinny nadal być karmione przez matkę w czasie trwania biegunki, oraz podczas nawadniania. Natomiast w przypadku niemowląt karmionych mlekiem modyfikowanym zaleca się po okresie nawadniania podanie: mieszanek lub mleka modyfikowanego i delikatnych zup (ale unikajmy produktów będących źródłem glutenu). Dzieciom starszym, które ukończyły 1 rok życia zaleca się stosowanie diety łatwostrawnej, z posiłkami podawanymi często w niewielkich porcjach. Warto podawać dziecku: chude mięso, jogurt, starte jabłko, kleiki ryżowe, banan, ser biały, jaja, kisiele, kaszki kukurydziane. Pamiętajmy również, że dieta przy biegunce powinna być wysokokaloryczna, ze względu na duże wydatki energetyczne związane z przebiegiem tego schorzenia. Biegunka przewlekła u dzieci Jak sama nazwa wskazuje biegunka przewlekła to proces długotrwały, wynoszący powyżej 10-14 dni. W wyniku jej przebiegu pojawiają się luźne stolce, często oddawane, lub niewielka zmiana w ilości wypróżnień ale pojawienie się domieszki śluzu, ropy lub krwi. Nie zawsze przyczyna występowania biegunki jest znana a proces leczenia skuteczny. Wśród czynników mogących powodować wystąpienie biegunki przewlekłej wymienia się: nietolerancje pokarmowe alergie pokarmowe wady przewodu pokarmowego zakażenia bakteryjne zakażenia wirusowe pasożyty Trzy pierwsze czynniki są charakterystyczne dla biegunek pierwotnych, natomiast trzy ostatnie dla biegunek wtórnych, czyli związanych z uszkodzeniem błony śluzowej jelita. Przyczyną biegunek przewlekłych u niemowląt i małych dzieci może być również stosowana antybiotykoterapia, aby temu zapobiec warto wprowadzić terapię probiotykami. Na chwilę obecną potwierdzoną skuteczność wykazują następujące szczepy: Streptococcus thermophilus (mleko modyfikowane), Lactobacillus rhamnosus, Biffidobacterium (mleko modyfikowane), Saccharmyces boulardii. Czasami u niemowląt pojawia się również tak zwana biegunka nieswoista. Jej przyczyną może być zaburzona funkcja motoryczna jelit, nadmierna podaż płynów lub dieta wysokowęglowodanowa. Warto w tym czasie zrezygnować z części produktów, przede wszystkim bogatych w węglowodany – do czasu unormowania się pracy jelit. Do takich produktów zaliczamy soki, napoje dosładzane, słodycze, miód, substancje słodzące i dużą ilość owoców. Dieta przy biegunce powinna zawierać błonnik pokarmowy sprzyjający regulacji pracy jelit (możemy to zapewnić przez podaż warzyw w diecie) oraz posiadać cechy diety łatwostrawnej. Właściwe określenie przyczyny biegunki pozwoli zastosować odpowiednie niektórych przypadkach może być konieczne wprowadzenie diet eliminacyjnych np. przy nietolerancjach i alergiach. Czasami może wystarczyć tymczasowe wprowadzenie mieszanek: bezlaktozowych, hipoalergicznych, bezsacharozowych lub bezglutenowych. A następnie stopniowe rozszerzanie diety. Podsumowanie: Biegunek w okresie wczesnego dzieciństwa nie wolno ignorować. Szczególnie te o nagłym i intensywnym przebiegu mogą doprowadzić do powstania odwodnienia a nawet zagrażać życiu dziecka W zależności od przyczyny biegunki, stopnia jej nasilenia oraz wieku dziecka zastosowane powinny zostać inne modyfikacje żywieniowe. Bibliografia: Ciborowska, Helena; Rudnicka, Anna. Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Red. . Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2014, 530-540. ISBN 978-83-200-4867-4 Czerwionka—Szaflarska M., Adamska I. „Ostra biegunka u dzieci— najnowsze wytyczne”, Forum Medycyny Rodzinnej, 2009, 3, 6, 431–438. Czerwionka-Szaflarska M., Dobrzańska A. i wsp. „Stanowisko Grupy Ekspertów w sprawie profilaktyki biegunki związanej ze stosowaniem antybiotyków u dzieci”, Pediatria Polska, 2010, 85 , 6 ,604-608. Rybak A.„Wytyczne postępowania w ostrej biegunce u dzieci – nowości i zmiany”, STANDARDY MEDYCZNE/PEDIATRIA, 2008, 5, 275–284. Żywienie człowieka zdrowego i chorego Red. Grzymisławski, Marian; Gawęcki, Jan. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, 158-162. ISBN 978-83-01-16492-8 Udostępnij i podziel się wiedzą!

przewlekła biegunka u dziecka forum